اکولایزر چیست؟ – آشنایی با ابزار Equalizer در میکس

اکولایزر (Equalizer) صدا چیست ؟

توی این پست آموزشی می خوایم در مورد معروف ترین پردازنده سیگنال یعنی اکولایزر باهاتون صحبت کنم و  به صورت کامل این ابزار رو بهتون آموزش بدم. اکولایزر صدا دستگاه یا مداری هست که امکان کنترل دامنه های فرکانس های متنوع رودر محدوده شنیداری انسان فراهم می کنه. در واقع اکولایزر یک عامل برای کنترل تونال برای هارمونیک های سیگنال صوتیه. (مشاهده پکیج جامع آموزش ابزار میکس و مسترینگ فارسی )

اکولایزر ها کاربرد های فراوانی دارند:

مثلاً برای رفع خطا هایی که در حین ضبط به وجود میایند ویابرای جبران کردن نواقصی که ناشی از پاسخ فرکانسی میکروفون یا سازه.در واقع اکولایزر به صدابردار اجازه میده تا سیگنالهای صوتی مختلفی رو که ضبط شدن با هم برابر کنه تا کیفیت صدا در میکس افزایش پیدا کنه.

اکولایزر یک ابزار قدرتمنده و این قدرت رو داره که بتونه نقص هایی روکه به علت عدم وجود یک پاسخ فرکانسی مناسب در آمپلی فایر ها/ میکروفون ها/و دیگر و سایل صدابرداری وجود دارد را بر طرف کنه. اکولایزر های پرکاربرد معمولاً به دو دسته تقسیم بندی می شن.  اکولایزرهای پارامتریک و اکولایزر های گرافیکی.

تمام آموزش و اطلاعاتی که قراره توی این پست  یاد بگیرید هم برای اکولایزر های نرم افزاری است و هم سخت افزاری ، و تمامی روش و اصول و تئوریک اون به یک شکله.خوب اول بیایم در مورد پارامتر های اون صحبت کنیم و  ببینیم اکولایزر از چه قسمت هایی تشکیل شده.

آشنایی با ابزار اکولایزر:

اول بدونید که محدوده شنوایی گوش انسان ۲۰ هرتز تا ۲۰۰۰۰هرتز است . در واقع  هر فرکانسی روکه ما بتونیم بشنویم در این محدوده قرار دارد. پس اگرصدای رو نتونیم بشنویم یا پایین‌تر از این محدوده است یا بالاتر از اون. پس معمولا تمامی اکولایزرها بین ۲۰هرتز تا۲۰کیلوهرتز طراحی شدند.

 

با استفاده از اکولایزر ها می تونیم دامنه فرکانس مشخصی را به میزان دلخواه تشدید یا تضعیف کنیم. برای مثال می تونیم به مقدار چهار دسیبل محدود فرکانس 400 هرتز رو کم کنیم. نکته بسیار مهم اینه که شما در اکثر اکولایزر ها تنها با یک فرکانس خاص سروکار ندارید. بلکه وقتی میخواهید فرکانسی را تشدید یا تضعیف کنید روی  فرکانس های اطراف اون فرکانس  هم تاثیر می گذارید . مثلا اگر بخواهید فرکانس 300 رو کاهش بدید فرکانسهای اطراف آن مثل 250 هرتز و یا 350 هرتز و یا حتی 400 هرتز هم با اون کم می شوند ،که ما با استفاده از  پارامتر Q  یا پهنای باند می تونیم این مقدار رو کم و زیاد کنیم .

انواع Equalizer :

دو نوع اکولایزر اصلی و استاندارد در دنیا وجود داره. این اکولایزرها میتونن یک یا چند نوع از فیلترهای مهم اکولایزر رو درون خودشون داشته باشند.

  •  اکولایزرهای گرافیکی
  •  اکولایزر های پارامتریک

اکولایزرهای گرافیکی :

اکولایزرهای گرافیکی میتوانند عملیات تشدید و تضعیف را در مجموعه فرکانس های مرکزی اجرا کنند.  در واقع باندهای این فرکانس ها از قبل تعیین شده  و هرچقدر اکولایزر حرفه ای تر باشد  پهنای باند آن ‌هم وسیع تر است . البته اغلب اکولایزرها به صورت سخت افزاری هستند. نمونه های نرم افزاری کمتری نسبت به نمونه های سخت افزاری وجود دارد.

اکولایزرهای گرافیکی یک نوع اکولایزر فرکانس ثابت هستند.  همچنین به جای کنترل کننده های چرخشی یا ناب ها دارای کنترل کننده کشویی و یا همون فیدرها هستن.  که محل قرار گرفتن این کنترل ها نمایش گرافیکی از منحنی فرکانس رو نشون میده.

 

اکولایزر های پارامتری :

این  اکولایزر ها به ما این اجازه را می دهند که بیشتر پارامتر های فرکانسی (که تعیین پارامترها  آزاد ) که بطور کامل در کنترل صدابردار قرار دارد  را تشدید یا تضعیف کنیم.  تفاوت اصلی  بین ۱ اکولایزر پارامتری و یک اکولایزر فرکانس ثابت یا گرافیکی اینکه در اکولایزر پارامتریک  فرکانس ها و پهنای باند به طور پیوسته قابل تغییر هستند. به همین دلیل  می توانیم  یک منحنی پهنای باند رو با عریض ترکردن و یا باریکتر کردن آن تغییر بدهیم . در واقع اکولایزرهای های پارامتری  انعطاف پذیری و دقت بیشتری را برای کنترل سیگنالهای صدا برای ما فراهم می کنند. اکولایزر های پارامتری دیجیتال دارای برنامه ریزی هستند و می توانند چندین تنظیم مختلف برایEQ   انجام دهند و پهنای باند را به طور جداگانه یا همزمان ذخیره یا فراخوانی کنند.

مثلاً  اگر در یک وکال کلمه بسیار بم و کلمه دیگه بسیار خشن و تیز بود فرکانس و پهنای باند های مناسبی رو میتوانیم برای تصحیح این اشکالات به کار ببریم و اصلاحات را در یک حافظه ذخیره کنیم . حالا بیاید باهم به صورت کامل فیلترهای اکولایزرها رو یاد بگیریم.

انواع فیلترهای اکولایزر :

  • فیلتر های قله ای یا ناقوسی Peaking Filter
  • فیلترهای شیبدار یا Shelving Filters
  • فیلترهای بالا و پایین گذر High Pass / Low Pass Filter

 

فیلتر های قله ای یا ناقوسی Peaking Filter

 

در این نوع فیلتر کردن محدوده خاصی از فرکانس ها را انتخاب می کنید. با تشدید و تضعیف فرکانس خاصی روی محدوده فرکانس های اطراف اون فرکانس تاثیر می گذارید.که معمولاً این گونه فرکانس ها می توانند در حدود فرکانسهای مرکزی افزایش یا کاهش داده بشوند . در واقع این فرکانس‌ها دارای پهنای باند مشخص هستند شما با استفاده ازپارامتر  Q می توانید مقدار این محدوده را مشخص کنید و برای اکولایزر تعریف کنید که چه مقدار از اطراف این فرکانس باید تحت تاثیر تشدید شدن و یا تضعیف شدن قرار بگیرد.

 

 

 

فیلترهای شیبدار یا Shelving Filters :

این نوع فیلتر کردن بسیار ساده و ابتدایی است . ما اکولایز کردن به این شکل رو قبلا در  سیستم های خانگی و یا ضبط ماشین مشاهده کرده ایم. به این صورت که می توانیم فرکانس مشخصی را تشدید و یا تضعیف کنیم. اگر دقت کرده باشید ضبط ماشین فرکانس های مختلفی را به صورت گرافیکی به ما نشان میدهد که می توانیم به صورت جداگانه دامنه فرکانس ها را تنظیم کنیم .

این نوع اکولایزر، گستره فرکانسی را به دو ناحیه در دو طرف فرکانس مرکزی تقسیم می کند.یک سو را دست نخورده میگذارد و سوی دیگر را تقویت یا تضعیف می کند.

نکته اینه که شیب منحنی در اغلب اکولایزرها قابل تنظیم نیست. تعداد کمی از اکولایزرها (که عمدتا دیجیتال هستن) امکان تنظیم آن را برای ما فراهم می کنند.

 

فیلترهای بالا و پایین گذر  High Pass/ Low Pass Filter

اینها فیلترهای ساده ای هستند که مولفه های فرکانسی کمتر یا بیشتر از فرکانس تنظیم شده را حذف می کنند. عمدتا برای خلاص شدن از فرکانس های ناخواسته ی خیلی بم و یا بسیار زیر به کار می روند. مثلا در اینجا میتوانیم زیرفرکانس 200 هرتز رو کات کنیم و از شرصداهای اضافی و خیلی بم خلاص بشویم .

اینکار روی سازهایی که بدنه صدای آنها بیشتر در محدوه میدرنج به بالاست کمک میکند که به صدای تمیزتری برسیم. همچنین اینکه اون محدوده کات شده را برای بهتر شنیدن صداهای بیس و یا کیک درام  تمیزتر کنیم .

Notch Filter

از این  اکولایزر برای از بین بردن هوم و صداهای بم نامطبوع دیگه ای که حاصل فرکانس های ۵۰ تا ۶۰ هستند معمولاً استفاده می‌کنیم .  البته از فیلتر ناچ  هم میتونیم برای تضعیف کردن  کامل یک فرکانس در محدوده های مختلف استفاده کنیم . توجه داشته باشید که از اکولایزرها  به عنوان ابزاری برای حل و برطرف کردن مشکلات کلی صداها در میکس استفاده نکنید. داشتن یک اتاق آکوستیک شده خوب و قرار گیری درست یک میکروفون در نقطه بهینه به شما کمک می کند که ضبط صداها با بالاترین کیفیت اتفاق بیافتد و کمتر به اکولایزرها نیاز داشته باشید  و زمان کمتری رو با آنها بگذرانید. یادتان باشد دریافت بهترین صدای ممکن  از یک منبع صوتی (میکروفون) بهتر از تلاش کردن  برای بهبود کیفیت صدای ضبط شده است .

 

نوشته : آرمین قیّم

 

برای اطلاعات بیشتر از ابزار میکس، میتوانید مقاله آموزش و معرفی ابزار کمپرسور در میکس را مطالعه کنید!

 

 

 

 

 

 

 

 

مقالات مرتبط

انتشار این پست در شبکه های مجازی

Share on email
Share on whatsapp
Share on telegram
منوی دسته بندی های خود را در تنظیمات سربرگ در بخش منوی موبایل مشخص کنید.
اولین navigation menu here خود را ایجاد کنید
سبد خرید
برای دیدن نوشته هایی که دنبال آن هستید تایپ کنید.